Hoe kan het toch dat er binnen jouw bedrijf of team soms van die ongrijpbare spanningen zijn? Je ziet het niet direct aan de buitenkant, maar voelt wel: hier klopt iets niet. De oplossing? Duik de onderstroom in je bedrijf in! In deze blog neem ik je mee in het belang van aandacht voor de onderstroom – met inspirerende inzichten uit mijn eigen ervaring als coach en begeleider van familiebedrijven.

Geen zin om te lezen? Luister deze podcast. 

Waarom de onderstroom in je bedrijf zo belangrijk is

Veel managers en ondernemers sturen vol focus op de zichtbare cijfers en processen. Maar zodra de sfeer zich plotseling tegen je keert, medewerkers uitvallen, functies telkens lastig zijn in te vullen of er onverklaarbare weerstand is, weet je: er speelt iets in de onderstroom.

De onderstroom in een bedrijf bestaat uit de onbewuste patronen, dynamieken en emoties tussen collega’s, afdelingen en leiders. Die onderhuidse laag bepaalt voor een groot deel hoe succesvol, energiek en veerkrachtig mensen (en organisaties!) kunnen zijn. Zonder aandacht hiervoor, blijven dezelfde problemen zich herhalen – ook als je ze rationeel ‘onder controle’ lijkt te hebben.

Opstellingen als krachtig instrument

Tijdens mijn werk met familiebedrijven (en ja, ik ben zelf dochter van een boerenfamilie!) komt de onderstroom altijd bovendrijven. Ik herinner me nog goed een klant die fel reageerde toen ik voorstelde de onderstroom in hun bedrijf te onderzoeken: “Nee, daar hoeven we niet naar te kijken!” Precies dat soort reactie is voor mij een teken dat er iets speelt wat gezien mág worden.

Met organisatieopstellingen maken we de onzichtbare dynamieken zichtbaar. Zo merkte ik onlangs dat een bepaalde rol in een familiebedrijf telkens voor conflict of verloop zorgde. Na onderzoek in een opstelling bleek dat hier oude pijn zat: een generatie vrouwen in het bedrijf die nooit écht ruimte heeft gekregen voor hun eigen verlangens. Door deze dynamieken aan te kijken, ontstond er ruimte en ging de energie weer stromen.

Praktijkvoorbeeld: verandering zonder ellenlange gesprekken

Het mooie van werken met de onderstroom? Soms hoef je die niet eens eindeloos met medewerkers te bespreken. Door als eigenaar of leidinggevende systemisch werk te doen – bijvoorbeeld met een opstelling – kun je een shift teweegbrengen die dóórwerkt in de rest van de organisatie. Sterker nog: ik heb meegemaakt dat lastige juridische processen ineens vanzelf oplosten na zo’n sessie, zó krachtig werkt het door.

Elke organisatie heeft een eigen ziel

Wat je niet mag vergeten: elk bedrijf heeft een unieke, eigen ziel én een leidend principe. Waarvoor ben jij hier op aarde met jouw bedrijf? Is het oorspronkelijke bestaansrecht nog actueel, of is het tijd om het roer om te gooien? Wanneer het leidend principe niet meer resoneert met de huidige koers en mensen, stokt de energie – en dus ook de groei.

Concrete tips voor jou als leider

  • Voel je ongemak of weerstand, onderzoek dan wat er onderhuids meespeelt. Kijk niet alleen naar ‘wat’, maar vooral naar ‘waarom of wat wil er gezien worden?’
  • Eer het verleden, de mensen en de oude principes – maar blijf niet hangen. Kijk vooruit: wat wil jouw organisatie nu de wereld in brengen?
  • Ervaar je gedoe rond bepaalde functies of teams? Overweeg een opstelling om inzicht te krijgen in die onderstroom. Soms is dit het begin van blijvende verandering.

Aan de slag met de onderstroom in jouw bedrijf?

Sta jij op een kruispunt binnen je organisatie? Merk je dat je energie wegloopt, of dat je team niet volledig in z’n kracht staat? Weet dat je als leider zélf het ontvangstkanaal bent voor deze signalen. Durf te kijken naar de onderstroom en committeer je aan het werk dat daarbij hoort.

Wil je sparren, of ben je benieuwd naar wat een organisatieopstelling of systemisch werk voor jouw bedrijf kan beteken? Plan gerust een call in, ik ben dichterbij dan je denkt.

De onderstroom is geen vaag gedoe, maar de sleutel tot duurzame groei, energie en verbinding in je organisatie. Als jij als leider echt verbind met de onderstroom, dan wordt leidinggeven nog moeitelozer. Durf jij het aan?

Zoek jij naar: onderstroom in bedrijf, systemisch werk organisaties, organisatieopstelling, familiebedrijf dynamiek, leiderschap onderstroom? Je bent hier op de juiste plek!